Rất nhiều chủ nhà chỉ để ý đến ban công khi đã thấy trần nhà bên dưới ố vàng, hoặc chân tường cạnh ban công bắt đầu bong tróc sơn. Vấn đề là lúc đó, nước đã thấm qua lớp sàn từ khá lâu chứ không phải mới xảy ra. Ban công tuy diện tích nhỏ nhưng lại là một trong những hạng mục dễ thấm nhất, vì vừa hứng nắng mưa trực tiếp như sân thượng, vừa có nhiều điểm nối phức tạp như lan can, cổ ống thoát nước, khe tiếp giáp với tường nhà.
Bài viết này sẽ đi thẳng vào phần nhiều người quan tâm nhất: ban công thấm vì đâu, cách xử lý đúng kỹ thuật là như thế nào.
Nhận biết sớm dấu hiệu ban công đang bị thấm
Thấm ban công hiếm khi biểu hiện ngay lập tức. Nó thường âm thầm tích tụ qua vài mùa mưa trước khi lộ rõ ra bên ngoài. Dưới đây là một số dấu hiệu cần lưu ý:
- Trần nhà hoặc tường phía dưới ban công xuất hiện vệt ố vàng, loang lổ, đặc biệt rõ sau những trận mưa lớn.
- Gạch lát ban công bị phồng rộp, bong keo hoặc phát ra tiếng bộp khi gõ nhẹ.
- Chân tường tiếp giáp ban công ẩm mốc, sơn bong tróc dù không tiếp xúc trực tiếp với nước mưa.
- Có vũng nước đọng lại trên sàn ban công lâu sau khi mưa tạnh, thay vì thoát hết trong vài phút.
Nếu công trình đang ở giai đoạn này, việc xử lý càng sớm càng giữ được chi phí ở mức hợp lý, vì thấm nước để lâu sẽ ăn sâu vào kết cấu bê tông, phát sinh thêm chi phí đục phá.
Nguyên nhân gây thấm ban công
Để chọn đúng giải pháp, cần xác định đúng nguyên nhân trước, thay vì áp dụng đại trà một cách xử lý cho mọi trường hợp.
Sàn ban công không đủ độ dốc thoát nước
Đây là lỗi phổ biến nhất ở các công trình dân dụng. Sàn ban công cần có độ dốc khoảng 1 đến 2% hướng về phễu thoát nước. Nếu độ dốc không đạt, nước sẽ đọng vũng cục bộ, ngâm liên tục trên bề mặt và tìm đường thấm qua các khe hở nhỏ hoặc mao mạch bê tông theo thời gian, kể cả khi đã có lớp chống thấm nhưng thi công không đủ dày ở khu vực trũng.
Bỏ qua hoặc thi công sai lớp chống thấm ngay từ đầu
Ở giai đoạn hoàn thiện, nhiều công trình chỉ lát gạch trực tiếp lên sàn bê tông mà bỏ qua bước thi công lớp chống thấm, hoặc thi công lớp chống thấm quá mỏng, không đủ số lớp theo khuyến cáo. Về lâu dài, nước mưa ngấm qua mạch gạch sẽ tiếp xúc trực tiếp với bê tông không được bảo vệ.
Nứt tại cổ ống thoát nước, chân tường, khe lan can
Đây là những vị trí có tỷ lệ thấm cao nhất trên ban công, cao hơn cả phần diện tích sàn phẳng. Cổ ống thoát nước là nơi tiếp giáp giữa vật liệu ống nhựa và bê tông, hai loại vật liệu có độ giãn nở nhiệt khác nhau nên rất dễ tách lớp, tạo khe hở siêu nhỏ cho nước rò rỉ xuống tầng dưới. Chân lan can và khe tiếp giáp giữa sàn ban công với tường nhà cũng là điểm dễ nứt do rung chấn và co ngót vật liệu.
Lớp chống thấm cũ xuống cấp theo thời gian
Với những ban công đã chống thấm trước đó nhưng thi công cách đây nhiều năm, lớp màng chống thấm có thể đã lão hóa, giòn, mất tính đàn hồi dưới tác động liên tục của tia UV và nhiệt độ. Khi đó việc cần làm không phải là quét thêm một lớp sơn phủ mới lên trên, mà nên xử lý lại từ đầu để đảm bảo hiệu quả.
Các cách chống thấm ban công đang được áp dụng phổ biến
Xét theo vật liệu, hai nhóm giải pháp đang được sử dụng phổ biến nhất cho ban công là chống thấm bằng vật liệu gốc xi măng và chống thấm bằng vật liệu gốc PU (Polyurethane). Mỗi nhóm có đặc tính khác nhau, phù hợp với từng tình huống công trình cụ thể, không có loại nào là lựa chọn đúng cho mọi trường hợp.
Chống thấm ban công bằng vật liệu gốc xi măng
Đây là nhóm vật liệu chống thấm dạng hai thành phần, kết hợp giữa hóa chất polymer và xi măng, thi công tương tự như quét vữa lên bề mặt bê tông. Nhờ có gốc xi măng, vật liệu này bám dính rất tốt với bê tông và vữa trát, đặc biệt phù hợp để xử lý các điểm nối phức tạp trên ban công như cổ ống thoát nước, chân tường, mạch gạch. Đây cũng là nhóm vật liệu được dùng phổ biến để xử lý chống thấm ngược, tức chống thấm từ mặt trong khi không thể can thiệp từ mặt ngoài.
Ưu điểm
- Bám dính chắc chắn trên bê tông, vữa xi măng, gạch, không cần lớp lót riêng.
- Xử lý được cả chống thấm thuận và chống thấm ngược, phù hợp với ban công đã thấm sẵn.
- Thi công đơn giản bằng cọ hoặc rulô, không đòi hỏi thiết bị chuyên dụng.
- Giá thành hợp lý, dễ kết hợp với lưới gia cố tại các điểm yếu.
- An toàn khi thi công trên bề mặt còn hơi ẩm, không yêu cầu bề mặt khô tuyệt đối như một số vật liệu gốc dung môi.
Nhược điểm
- Độ đàn hồi thấp hơn vật liệu gốc PU, khả năng che phủ vết nứt lớn hoặc vết nứt đang phát triển kém hơn.
- Cần thi công đủ số lớp và đúng định mức mới đạt hiệu quả, thi công mỏng hoặc thiếu lớp dễ dẫn đến tái thấm.
- Bề mặt sau thi công không có tính thẩm mỹ cao, thường cần lát gạch hoặc phủ thêm lớp hoàn thiện bên trên.
Xem thêm: Sơn chống thấm pha xi măng là gì?
Chống thấm ban công bằng vật liệu gốc PU (Polyurethane)
Vật liệu chống thấm gốc PU tạo thành một lớp màng liền mạch, có độ đàn hồi cao sau khi khô, thường được thi công dạng lỏng quét trực tiếp lên bề mặt. Nhờ đặc tính co giãn tốt, lớp màng PU có khả năng che phủ các vết nứt chân chim phát sinh do bê tông giãn nở nhiệt, phù hợp với ban công vì đây là khu vực chịu thay đổi nhiệt độ liên tục giữa ngày và đêm.
Ưu điểm
- Độ đàn hồi cao, co giãn tốt theo kết cấu, hạn chế nứt gãy màng chống thấm khi bê tông giãn nở.
- Khả năng che phủ vết nứt tốt hơn vật liệu gốc xi măng, kể cả vết nứt phát sinh sau khi thi công.
- Tạo lớp màng liền mạch, hạn chế mối nối, giảm nguy cơ rò rỉ tại các vị trí chồng mí.
- Có thể để lộ thiên làm lớp hoàn thiện, không bắt buộc phải phủ thêm gạch bên trên.
Nhược điểm
- Chi phí vật liệu thường cao hơn so với vật liệu gốc xi măng.
- Yêu cầu bề mặt thi công phải khô ráo và được xử lý kỹ hơn, thi công sai điều kiện dễ ảnh hưởng đến độ bám dính.
- Cần người thi công có kinh nghiệm để kiểm soát độ dày lớp màng đồng đều, tránh chỗ dày chỗ mỏng.
- Không phải là lựa chọn tối ưu để xử lý gia cố sâu tại cổ ống thoát nước hay chân tường, thường cần kết hợp thêm lưới gia cố hoặc vật liệu gốc xi măng cho các điểm này.
Trên thực tế công trình, hai nhóm vật liệu này thường được dùng bổ trợ cho nhau hơn là thay thế hoàn toàn: dùng vật liệu gốc xi măng xử lý lớp nền và các điểm nối yếu, sau đó có thể phủ thêm lớp đàn hồi ở bề mặt cần chịu co giãn nhiều, tùy theo hiện trạng và ngân sách của từng công trình.
Cách chống thấm sàn ban công đúng kỹ thuật – quy trình chuẩn
Sau khi mặt sàn đã được cán nền tạo dốc thoát nước, quy trình chống thấm ban công, logia đang được Jison Miền Nam áp dụng thực tế tại công trình gồm 6 bước chính:
- Kiểm tra lại độ dốc thoát nước của lớp hồ cán, vệ sinh sạch bề mặt và làm ẩm nhẹ trước khi thi công.
- Quét một lớp sơn chống thấm gốc xi măng làm lớp lót nền, bám dính trực tiếp vào bê tông.
- Trải lưới gia cố lên toàn bộ mặt sàn, lận lên nách tường và xử lý riêng tại vị trí ống thoát nước, đây là bước quyết định độ bền của lớp chống thấm về sau.
- Thi công nhiều lớp sơn chống thấm phủ hoàn thiện lên trên lớp lưới, mỗi lớp cách nhau đủ thời gian khô theo khuyến cáo.
- Chờ khô hoàn toàn rồi ngâm thử nước trong khoảng 24 giờ để kiểm tra hiệu quả trước khi chuyển sang bước hoàn thiện.
- Ốp lát gạch cho nền và tường, nên dùng keo dán gạch để đảm bảo độ bám dính với lớp chống thấm bên dưới.
Đây là quy trình áp dụng được cho cả ban công và logia, dù có mái che hay lộ thiên hoàn toàn, miễn là nền đã được cán tạo dốc đúng kỹ thuật trước đó. Vì mỗi bước, đặc biệt là cách xử lý lưới tại nách tường và quanh ống thoát nước, đều có những lưu ý kỹ thuật riêng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chống thấm.
Xem thêm: Quy trình chống thấm ban công chi tiết
Cách bảo trì ban công sau khi chống thấm để không tái thấm
- Kiểm tra định kỳ phễu thoát nước, không để lá cây, rác thải làm tắc nghẽn gây đọng nước lâu ngày trên sàn.
- Quan sát các vết nứt mới xuất hiện quanh chân tường, lan can để xử lý sớm, tránh để nước len vào lớp chống thấm bên dưới.
- Với ban công đã lát gạch, kiểm tra mạch gạch định kỳ, xử lý kịp thời nếu mạch bị bong hoặc nứt.
- Tránh khoan đục, đóng đinh trực tiếp lên sàn ban công đã chống thấm nếu không thực sự cần thiết.
Tự chống thấm ban công hay thuê thợ chuyên nghiệp?
Với ban công diện tích nhỏ, tình trạng thấm mới phát hiện và chưa ảnh hưởng đến kết cấu, chủ nhà có thể tự thi công nếu nắm rõ quy trình và chọn đúng vật liệu, chi phí sẽ chỉ gồm vật liệu và công cụ thi công cơ bản.
Tuy nhiên nếu tình trạng thấm đã kéo dài, có dấu hiệu ảnh hưởng đến cốt thép, hoặc ban công có cấu trúc phức tạp với nhiều cổ ống, khe nối, nên ưu tiên đơn vị thi công chuyên nghiệp để được khảo sát đúng nguyên nhân và xử lý dứt điểm ngay từ lần đầu, tránh chi phí phát sinh do phải làm lại nhiều lần.
“Mỗi ban công có kết cấu và mức độ thấm khác nhau, nên cách xử lý hiệu quả nhất luôn bắt đầu từ việc khảo sát đúng hiện trạng thay vì áp dụng rập khuôn. Là đơn vị chống thấm Hồ Chí Minh nhiều năm kinh nghiệm, đội ngũ kỹ thuật Jison Miền Nam nhận khảo sát thực tế công trình và tư vấn giải pháp phù hợp với từng trường hợp cụ thể.”
Liên hệ hotline tư vấn kỹ thuật: 0918 397 992
BÀI VIẾT LIÊN QUAN:
- Cách thi công chống thấm sân thượng đúng cách: Hướng dẫn từ A đến Z
- Giải pháp chống thấm sàn mái từ Jison Miền Nam
TRẦN TRỌNG QUÝ
Anh Trần Trọng Quý là kiến trúc sư có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kiến trúc và thi công xây dựng. Anh cam kết mang đến những kiến thức, những giải pháp xử lý chống thấm, chống nóng chuyên sâu và quy trình thi công chuẩn kỹ thuật, giúp nâng tầm chất lượng và bảo vệ bền vững cho mọi công trình Việt.